വഞ്ചിക്കപ്പെടുന്ന രണ്ട് അനുഗ്രഹങ്ങള്
അന്വര് അബൂബക്കര്
Last Update June 10, 2026, 24 Dhū al-Ḥijjah 1447 AH, 1447 AH
ചോദ്യം: അധികമാളുകളും വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടുപോകുന്ന രണ്ട് അനുഗ്രഹങ്ങളുണ്ടെന്ന് മുഹമ്മദ് നബിﷺ പറഞ്ഞു. അതില് ഒന്ന് ആരോഗ്യമാണ്. രണ്ടാമത്തേത് എന്താണ്?
ഉത്തരം: ഒഴിവുസമയം
മുഹമ്മദ് നബിﷺ പറഞ്ഞു: "രണ്ട് അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ കാര്യത്തില് അധികമാളുകളും വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടവരാണ്: ആരോഗ്യം, ഒഴിവുസമയം." (ബുഖാരി, മുസ്ലിം)
അല്ലാഹു തന്റെ ദാസന്മാര്ക്ക് നല്കിയ അനുഗ്രഹങ്ങള് എണ്ണമറ്റതാണ്. അവയുടെ എണ്ണവും വ്യാപ്തിയും മനുഷ്യബുദ്ധിക്ക് അതീതമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു ക്വുര്ആനില് പറഞ്ഞത്: "അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹം നിങ്ങള് എണ്ണുകയാണെങ്കില് നിങ്ങള്ക്കതിന്റെ കണക്കെടുക്കാനാവില്ല" (ഇബ്രാഹീം: 34). ഈ അനുഗ്രഹങ്ങള്ക്കൊന്നും പൂര്ണമായ നന്ദി നിര്വഹിക്കാന് മനുഷ്യന് കഴിയില്ല. എന്നിട്ടും മനുഷ്യരുടെ കുറവുകളും വീഴ്ചകളും അല്ലാഹു ക്ഷമിക്കുകയും, മനുഷ്യന് പ്രകടമാക്കുന്ന ചെറിയ നന്ദിപോലും സ്വീകരിച്ച് അതിന് വലിയ പ്രതിഫലം നല്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതാണ് അവന്റെ അപാര കാരുണ്യം.
അനുഗ്രഹങ്ങളില് പലതും മനുഷ്യര്ക്ക് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാകാതെ പോകുന്നു. ചിലത് നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് അവയുടെ യഥാര്ത്ഥ വില തിരിച്ചറിയുന്നത്. അത്തരത്തില് മനുഷ്യരില് അധികപേരും വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടുപോകുന്ന രണ്ട് മഹത്തായ അനുഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് നബിﷺ മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയതാണ് ആരോഗ്യവും ഒഴിവുസമയവും. നബിﷺയുടെ ഈ വാക്കുകള് ഓരോ വിശ്വാസിയെയും ആഴത്തില് ചിന്തിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.
ആരോഗ്യം എന്നത് രോഗമില്ലാത്ത അവസ്ഥ മാത്രമല്ല. ശാരീരികവും മാനസികവുമായി ശക്തിയും ഉന്മേഷവും ഉള്ള അവസ്ഥയാണ് അത്. നടക്കാനും പ്രവര്ത്തിക്കാനും ചിന്തിക്കാനും ആരാധിക്കാനും കുടുംബത്തിനും സമൂഹത്തിനും ഉപകാരപ്പെടാനും കഴിയുന്ന കഴിവ് ആരോഗ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാല് ആരോഗ്യമുള്ള സമയങ്ങളില് അതിന്റെ വില മനസ്സിലാക്കാതെ ജീവിക്കുന്നവരാണ് കൂടുതലും. രോഗം വന്ന് ശരീരം തളരുമ്പോഴാണ് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന സൗഖ്യത്തിന്റെ മഹത്വം അവര് തിരിച്ചറിയുന്നത്.
അതുപോലെ തന്നെയാണ് ഒഴിവുസമയവും. ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകളില്നിന്നും ഉപജീവനത്തിന്റെ ഭാരങ്ങളില്നിന്നും കുറച്ചെങ്കിലും മോചനം ലഭിക്കുന്ന സമയം അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്തായ ദാനമാണ്. മനസ്സമാധാനത്തോടെയും സുരക്ഷിതത്വത്തോടെയും ജീവിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം അതില് ഉള്പ്പെടുന്നു. എന്നാല് ഈ സമയം പലരും ലക്ഷ്യരഹിതമായ വിനോദങ്ങളിലും അനാവശ്യ കാര്യങ്ങളിലും പാഴാക്കിക്കളയുന്നു. പിന്നീടൊരിക്കല് ബാധ്യതകളും പ്രായാധിക്യവും രോഗങ്ങളും ജീവിതത്തെ കീഴടക്കുമ്പോള് നഷ്ടപ്പെട്ട സമയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഖേദമായിരിക്കും അവശേഷിക്കുന്നത്.
ഈ ഹദീസ് മറ്റൊരു വലിയ സത്യവും നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഒരാള്ക്ക് ആരാധനയിലും അറിവ് സമ്പാദിക്കുന്നതിലും നന്മയുടെ പ്രവര്ത്തനങ്ങളിലുമെല്ലാം ആത്മാര്ത്ഥമായി മുഴുകാന് ആരോഗ്യവും ആവശ്യത്തിന് ഒഴിവുസമയവും ഒരുപോലെ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരാള്ക്ക് സമ്പത്തുണ്ടാകാം; പക്ഷേ ആരോഗ്യം ഇല്ലെങ്കില് അതിന്റെ ഗുണം പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാവില്ല. മറ്റൊരാള്ക്ക് ആരോഗ്യമുണ്ടാകാം; എന്നാല് ഉപജീവനത്തിനായുള്ള നിരന്തര പോരാട്ടം കാരണം സമയം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. അതിനാല് ഈ രണ്ട് അനുഗ്രഹങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ലഭിച്ചിട്ടും അവയെ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിക്കായി ഉപയോഗിക്കാതെ മടിച്ചുനില്ക്കുന്നവനാണ് യഥാര്ത്ഥത്തില് സ്വയം വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടവന്.
ജീവിതം ഒരു വ്യാപാരമാണെങ്കില് അതിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂലധനം ആരോഗ്യവും സമയവുമായിരിക്കും. വിവേകമുള്ള വിശ്വാസി ഈ മൂലധനം പാഴാക്കുകയില്ല. നമസ്കാരം, ക്വുര്ആന് പാരായണം, അറിവ് സമ്പാദിക്കല്, മാതാപിതാക്കളെ സേവിക്കല്, സമൂഹത്തിന് ഉപകാരപ്രദമായ പ്രവര്ത്തനങ്ങള്, കുടുംബ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങള് നിര്വഹിക്കല് എന്നിവയിലൂടെ അവന് തന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങളെ നന്മയിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. ഇഹലോക വിജയത്തിനും പരലോക രക്ഷക്കും ഇതാണ് യഥാര്ത്ഥ നിക്ഷേപം.
അതുകൊണ്ട് ഓരോ ദിവസവും നമുക്ക് സ്വയം ചോദിക്കാം: അല്ലാഹു നല്കിയ ആരോഗ്യവും ഒഴിവുസമയവും ഞാന് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു? അവയെ വെറുതെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയാണോ, അല്ലെങ്കില് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിയും നിത്യവിജയവും നേടാനുള്ള അവസരങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയാണോ? നബിﷺയുടെ ഈ ചെറിയ ഹദീസ് ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കാന് കഴിയുന്ന വലിയ സന്ദേശമാണ് നല്കുന്നത്. അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ യഥാര്ത്ഥ വില മനസ്സിലാക്കി അവയെ നന്ദിയോടെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയും പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നവരായി അല്ലാഹു നമ്മെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.